Het Zilversmidspand en Zilversmidgang
Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - titel

Zilversmidspand Antwerpen

architect onbekend

Antwerpen, Lange Koepoortstraat 58

1561-1570

Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - poort aan de Lange Koepoortstraat

Zilversmidspand Antwerpen

Vorige week heb ik voor de eerste keer het Zilversmidspand en de bijhorende Zilversmidgang bezocht. Na de middag werd ik verwacht in de Lange Koepoortstraat. De zwarte poort verstopt het prachtige gebouw dat ooit dienst deed als atelier en gildehuis van de Zilversmeden.

Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - gang vanaf de straat

Erfgoeddag 2021

Aanleiding voor dit bezoek was Erfgoeddag 2021. Speciaal voor deze editie werd een wandeling uitgewerkt met audiobegeleiding (fysiek mag nog steeds niet …) via Den Wolsack naar de Hofkamer en zo via de verborgen deur naar het Zilversmidspand. Die verborgen deur is moeilijk te vinden in de Hofkamer. In de tuin van het Zilversmidspand is ze niet zo moeilijk te vinden. Op onderstaande foto zie je de kleine deur in het midden van de foto. Op het laatste kan je door de Zilversmidgang. Meer informatie over de Erfgoeddag vind je hier.

Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - zicht op de deur naar de Hofkamer en Den Wolsack

Zilversmeden

Het Zilversmidspand werd tussen 1561 en 1570 gebouwd als achterhuis voor huis Hoefeyser (nu Lange Koepoortstraat 60) in opdracht van de gilde van de zilversmeden. De gelijkvloerse verdieping was klaar in 1564 en werd gebruikt als atelier. Net als schilders en beeldhouwers werken zilversmeden in het onveranderlijke noorderlicht. Er waren dus geen ramen in de zuidgevel. Later werd de eerste verdieping afgewerkt, die werd gebruikt voor feesten, vergaderingen en banketten. Ze kreeg de naam ‘Bruyloftcamer’.

De bezoekers van de Bruyloftcamer kwamen via het voorhuis en een gaanderij aan een kleine hangende kamer dat uitzicht bood aan het zilveratelier. De beelden die de gaanderij decoreerden werden ontworpen door Cornelis Floris de Vriendt. Onder de gaanderij waren latrines (toiletten) met brillen! Dit was uitzonderlijk voor die tijd.

Na enkele jaren bleek het noorderlicht dat noodzakelijk was voor de zilversmeden, niet zo interessant voor de feesten. Er werd gevraagd aan de achterbuur om twee ramen te mogen steken. Met wat meters gebloemd fluweel kwam dat in orde. Op dit moment zie je vanuit de tuin van Den Wolsack een bijna complete blinde gevel. Enkel aan de uiterst rechtse kant zijn de twee ramen te zien.

Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - gevel achterhuis

Financiële moeilijkheden

Eind zestiende eeuw werd de financiële situatie van de gilde van zilversmeden onhoudbaar: de eigendommen van de gilde worden verkocht. Ze blijven de Bruyloftcamer wel huren. 130 jaar later, in 1727 kopen de zilversmeden het voorhuis Hoefeyser en achterhuis met de Bruyloftcamer terug aan. Minder dan 50 jaar bleven deze panden in eigendom van de gilde, door financiële moeilijkheden moesten de panden terug verkocht worden.

Een 30-tal jaar trekken de Zwartzusters in de gebouwen om de zieken te verzorgen. In 1864 koopt zilversmid Egide Joseph Watlé het Zilversmidspand aan. Een mooie opvolging voor het gebouw.

Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - interieur achterhuis waar vroeger atelier zilversmeden

Restauratie

Doorheen de jaren worden er verschillende aanpassingen gedaan aan het interieur, zoals het verplaatsen van trappen. Het achterhuis wordt in 1976 berschermd als monument. 20 jaar later kopen Ada Bakelants en Wim Verhulst het Zilversmidspand aan en beginnen met een lange verbouwing met respect voor de (bouw)geschiedenis van het pand.

.
Een orgineel houten raam van Cornelis Floris de Vriendt werd bewaard en hangt in de zaal beneden. De detaillering van het hout is prachtig. Er is een stuk van de nieuwe vloer open gelaten met zicht op de oude tegels en balken. De open haard in de kleinere ruimte op de gelijkvloerse verdieping heeft tegels gekregen die gered zijn uit een bouwcontainer bij Den Wolsack. Naast de open haard zijn er nog resten van een wandschildering te zien.
Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - oude vloer

Muziekpraktijk Sterling

Het voormalig atelier is nu de thuisbasis van kinderkoor en muziekpraktijk Sterling, opgericht door het koppel. Er zijn koorklassen en pianolessen voor ruim honderd leerlingen wekelijks. De naam Sterling staat voor schitteren en sterretjes van kinderen, maar verwijst ook naar zilver. Wekelijks (in normale tijden) klinken hier de stemmetjes langs de oude muren. De ruimte wordt ook ter beschikking gesteld van derden voor bijvoorbeeld lezingen en er is ook een kamer die verhuurd wordt via AirBnB.

Als je er deze Erfgoeddag niet binnen geraakt, probeer dan zeker op een volgende Open Monumentendag of dergelijke eens een blik binnen te werpen. Het is een onbekende parel in de stad.

Zilversmidspand en Zilversmidgang Antwerpen - gang vanaf het achterhuis

Zilversmidspand

 

architect onbekend

Antwerpen, Lange Koepoortstraat 58

1561 – 1570

Meer monumenten in Antwerpen

Het verblijf van Vincent Van Gogh in Antwerpen

Het verblijf van Vincent Van Gogh in Antwerpen

The Experience In Antwerpen kan je momenteel de expo 'Van Gogh The Immersive Experience' bezoeken. Dat nieuws deed me terugdenken aan de tijd dat ik elke dag passeerde langs een bordje in de ingangspoort van de Academie. Dit bordje vermelde dat Van Gogh hier in...

Lees meer
De Handelsbeurs te Antwerpen van architect Schadde

De Handelsbeurs te Antwerpen van architect Schadde

Handelsbeurs Antwerpen Joseph Schadde Antwerpen, Twaalfmaandenstraat 1872 Handelsbeurs Antwerpen Na jaren wachten is het eindelijk zover: de Handelsbeurs van Antwerpen kan vrij bezocht worden. Deze zomer is er een pop-up terras gevestigd op de overdekte binnenplaats...

Lees meer